Từ lâu đông trùng hạ thảo được xem như là một “tiên dược” quý trong nền y học cổ truyền Trung Quốc. Hiện nay, nền y học Việt Nam cũng sử dụng đông trùng hạ thảo để chữa bệnh và hỗ trợ điều trị cho nhiều căn bệnh khác nhau. Hãy cùng Đại Khang Farm tìm hiểu rõ hơn về đông trùng hạ thảo là gì, có bao nhiêu loại? Tác dụng của đông trùng hạ thảo nhé!

Nguồn gốc của đông trùng hạ thảo
Vào mùa đông, loài bướm này đẻ trứng, trứng nở thành các ấu trùng sâu non, chúng vùi mình vào những vùng đất tơi xốp để bắt đầu tìm chỗ ngủ đông.
Khi ấu trùng ăn phải bào tử nấm hoặc nhiễm nấm qua các lỗ thở, nấm sẽ sinh sôi mạnh mẽ, bắt đầu xâm chiếm các mô tế bào, ăn hết chất dinh dưỡng bên trong cơ thể ấu trùng và làm chết sâu non.
Khi mùa hè tới, nấm bắt đầu mọc ra khỏi thân sâu, dần phát triển thành hình dạng cây nấm và phát tán các bào tử nấm để chuẩn bị cho cuộc đi săn ấu trùng vào mùa đông tới.
Tên gọi Đông trùng có nghĩa là những con sâu sống vào mùa đông, còn Hạ thảo là loài cây cỏ phát triển vào mùa hè, chỉ sự biến chuyển từ hình thái động vật sang thực vật của loài nấm dược liệu này.
Hình dạng bên ngoài khi đông trùng hạ thảo còn tươi trông giống như những con sâu, đuôi sâu là một cành nhỏ có lá. Phần “lá” được tạo thành do sợi nấm mọc dính liền vào đầu sâu non, nhìn giống như ngón tay dài từ 4 – 11cm. Mặt khác, đầu sâu non dài chừng 3 – 5cm, giống như con tằm.

Khi đông trùng hạ thảo được sấy khô sẽ có màu vàng nâu, vàng sậm hoặc màu cà phê tùy thuộc vào phương pháp phơi sấy. Chúng có mùi tanh như mùi cá biển, vị đắng nhẹ, nếu đốt lên thì có mùi thơm dìu dịu.
Trong tự nhiên, đông trùng hạ thảo được tìm thấy trên những ngọn núi cao 4.000 – 5.000m ở Tây Tạng, Trung Quốc, Bhutan và đã được sử dụng trong nền y học cổ truyền Trung Hoa và Tây Tạng như một loại dược liệu quý.
Tuy nhiên, do giá trị kinh tế mà đông trùng hạ thảo mang lại rất cao khiến các hoạt động khai thác tràn lan, không có kế hoạch làm cho loài nấm này đang có nguy cơ tuyệt chủng.
Hiện nay, ở nhiều nơi trên thế giới và ở Việt Nam, người ta đã áp dụng thành công những phương pháp nuôi cấy đông trùng hạ thảo.
Quá trình sản xuất chỉ mất khoảng 3 tháng để cho ra những sản phẩm đông trùng hạ thảo nhân tạo có công dụng đạt 70 – 80% so với sản phẩm tự nhiên và giá thành thấp hơn rất nhiều.
Vì vậy, đông trùng hạ thảo nhân tạo trở thành một mặt hàng được rất nhiều khách hàng ưa chuộng, tin dùng và thường được làm món quà biếu sang trọng hoặc thực phẩm bồi bổ sức khỏe hiệu quả.
Các loại đông trùng hạ thảo
Theo xuất xứ
Tự nhiên: Đông trùng hạ thảo tại vùng cao nguyên Tây Tạng là một trong những dòng sản phẩm giá trị, quý hiếm và chất lượng nhất.
Nhân tạo: Các quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản, Việt Nam,… đều thành công trong việc nuôi cấy đông trùng hạ thảo trên cơ thể ấu trùng nhộng tằm hoặc trên các vật chủ khác như hỗn hợp đậu xanh, vỏ trứng, gạo lứt và nhộng tằm xay nhỏ.

Theo trạng thái
Dạng tươi (nguyên con): Là đông trùng hạ thảo tươi, bảo toàn hình dạng tự nhiên kí sinh trên vật chủ, mới được khai thác trong vòng 1 tháng trở lại, hàm lượng dinh dưỡng và hoạt tính sinh học được giữ tối đa. Tuy nhiên, dạng nguyên con cần được bảo quản ở nhiệt độ -50 độ C.
Dạng khô: Hơi nước trong đông trùng hạ thảo tươi sẽ được bay hơi thông qua phương pháp sấy đối lưu hoặc sấy lạnh, sao cho độ ẩm cuối còn lại là 5%. Việc sấy khô giúp đông trùng hạ thảo có thể vận chuyển đi nhiều nơi, giữ được lâu và sử dụng thuận tiện hơn.

Theo dạng chế phẩm
Dạng nước: Đây là loại sản phẩm đông trùng hạ thảo đã qua chế biến, được đóng thành từng chai hoặc gói nhỏ dưới dạng nước hay dung dịch nên rất dễ sử dụng, phù hợp với nhiều đối tượng. Giá cập nhật đến tháng 03/2021 khoảng 70.000 – 200.000 đồng/ 10 chai (100ml/ chai).
Dạng viên nang: Là loại được chế biến và tổng hợp thành từng viên nhộng. Mỗi ngày uống 2 – 3 lần, mỗi lần từ 1 – 2 viên. Tuỳ vào nơi sản xuất, cách chế biến và khối lượng hộp mà giá cả khác nhau, trung bình 1.000.000 – 1.500.000 đồng/ hộp 100 viên (sản xuất tại Việt Nam, cập nhật đến tháng 03/2021).
Dạng bột: Là đông dùng hạ thảo khô được đem đi xay mịn thành bột. Giá dao động từ 150.000 – 500.000 đồng/ 100gr bột (cập nhật đến tháng 03/2021).
Tác dụng của đông trùng hạ thảo
Giúp tập thể dục hiệu quả hơn
Các nhà khoa học cho rằng sử dụng đông trùng hạ thảo có khả năng giúp cơ thể sản xuất phân tử adenosine triphosphate (ATP) nhiều hơn. Đây là chất cần thiết để cung cấp năng lượng, hỗ trợ cơ thể sử dụng oxy tốt hơn, đặc biệt là trong khi tập thể dục.
Một nghiên cứu khác cũng đã nghiên cứu sự tác động của hỗn hợp chứa đông trùng hạ thảo đối với hiệu suất tập thể dục ở những người trẻ tuổi. Sau ba tuần, tốc độ tiêu thụ oxy tối đa (VO2) của những người tham gia đã tăng 11% so với việc dùng giả dược.
Tuy nhiên, vài nghiên cứu ở thời điểm hiện tại cho thấy, đối với các vận động viên chuyên nghiệp, sử dụng đông trùng hạ thảo không có hiệu quả đáng kể trong việc cải thiện hiệu suất tập thể dục của họ.

Có khả năng chống lão hoá
Các nhà nghiên cứu tin rằng hàm lượng các chất chống oxy hóa trong đông trùng hạ thảo có tiềm năng chống lão hóa. Chất chống oxy hóa là các phân tử có khả năng chống lại tổn thương tế bào bằng cách trung hòa các gốc tự do – là nguyên nhân gây ra lão hoá và nhiều bệnh tật.
Một số thí nghiệm trên chuột già đã phát hiện ra rằng đông trùng hạ thảo làm tăng chất chống oxy hóa, giúp cải thiện trí nhớ và chức năng tình dục. Một nghiên cứu khác cũng cho thấy, so với những con chuột được cho uống giả dược thì những con chuột được cho uống đông trùng hạ thảo đã sống lâu hơn vài tháng.
Bên cạnh đó, có một nghiên cứu tiến hành trên ruồi giấm cũng kết luận rằng đông trùng hạ thảo đã kéo dài tuổi thọ cho loài này.
Tuy có nhiều thí nghiệm kết luận về khả năng chống lão hoá của đông trùng hạ thảo, nhưng vẫn cần tiến hành thêm các nghiên cứu chuyên sâu trên cơ thể người.

Ức chế sự phát triển của khối u
Tiềm năng làm chậm sự phát triển các khối u của đông trùng hạ thảo đã thu hút được nhiều sự quan tâm của thế giới trong những năm gần đây.
Các nghiên cứu trong ống nghiệm chứng minh rằng đông trùng hạ thảo có khả năng ức chế sự phát triển của nhiều loại tế bào ung thư ở người, bao gồm ung thư phổi, đại tràng, gan và ung thư da.
Các nghiên cứu trên chuột cũng cho thấy đông trùng hạ thảo có tác dụng chống khối u đối với ung thư hạch, u ác tính và ung thư phổi.
Hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường loại 2
Trong đông trùng hạ thảo có chứa một loại đường đặc biệt có thể giúp điều trị bệnh tiểu đường. Tiểu đường là một căn bệnh mà khi đó cơ thể không sản xuất hoặc không phản ứng với hormone insulin – loại hormone giúp vận chuyển đường glucose vào tế bào để tạo năng lượng.
Khi cơ thể không phản ứng được với insulin hoặc không sản xuất đủ insulin, glucose sẽ không thể đi vào các tế bào mà nằm lại trong máu. Theo thời gian, quá nhiều glucose trong máu có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Điều đặc biệt là đông trùng hạ thảo có thể bắt chước hoạt động của insulin nên nó giữ cho lượng đường trong máu ở mức khỏe mạnh, bình thường.
Trong một số nghiên cứu trên chuột mắc bệnh tiểu đường, đông trùng hạ thảo đã được chứng minh là làm giảm lượng đường trong máu. Một số bằng chứng cho thấy rằng loại dược liệu này cũng có thể giúp chống lại bệnh thận, một biến chứng phổ biến của bệnh tiểu đường.

Có lợi cho tim mạch
Trên thực tế, y học Trung Quốc sử dụng đông trùng hạ thảo để điều trị chứng loạn nhịp tim – khi nhịp tim quá chậm, quá nhanh hoặc không đều.
Một thí nghiệm cho thấy dùng đông trùng hạ thảo đã làm giảm đáng kể nguy cơ suy tim và chấn thương tim ở chuột mắc bệnh thận mãn tính. Các nhà nghiên cứu cho rằng nhờ hàm lượng adenosine – một hợp chất tự nhiên có tác dụng bảo vệ tim có trong đông trùng hạ thảo, vì vậy dược liệu này rất tốt cho tim mạch.
Bên cạnh đó, đông trùng hạ thảo cũng có tác dụng tích cực đối với cholesterol. Nghiên cứu trên chuột đã chỉ ra rằng đông trùng hạ thảo làm giảm cholesterol LDL có hại và triglyceride.
Giảm viêm nhiễm
Đông trùng hạ thảo được cho là giúp chống lại chứng viêm trong cơ thể, nếu bị sưng viêm quá nhiều có thể dẫn đến các bệnh như bệnh tim và ung thư.
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, khi các tế bào của người tiếp xúc với đông trùng hạ thảo, các protein làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể sẽ bị ức chế. Nhờ những tác dụng tiềm năng này, các nhà nghiên cứu tin rằng đông trùng hạ thảo có thể dùng như một loại thuốc hoặc chất bổ sung để chống viêm hiệu quả.
Bài viết trên đây Đại Khang Farm đã chia sẻ đến quý bạn đọc những thông tin chi tiết về Đông trùng hạ thảo, cũng như phân loại và những tác dụng của Đông trùng hạ thảo. Nếu thấy bài viết hay, hữu ích hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè của bạn nhé!

